Weekendje

1000-soortenweekend 2026: Op tocht door de middenloop van de Zwalm!

Ahoi kompanen

Duizendsoortendag komt eraan. Dat kan maar één ding betekenen. Elke JNM'er uit Zottegem zal zich moeten schrapzetten om onze vlag te verdedigen. Vorig jaar wonnen we zeer nipt met een mooie 496 soorten. Enkel Neteland (481), Gent-Oost (432) en Hageland-Zuiderkempen (389) zaten ons nog op de hielen. Deze editie wordt het echter nijpend. Neteland is meer dan ooit uit op wraak en heeft een pact gesloten met JNM Antwerpen, één van de sterkere natuurstudie-afdelingen, om ons de das om te doen. Als we onze vlag nog een jaartje willen houden is het dus belangrijk om alles op alles te zetten en zoveel mogelijk soorten te spotten.

Inhoud van dit weekendje

We strijken weer neer in onze vaste stek. De exacte tactieken moeten we nog vastleggen, maar de natuurgebiedjes waaruit we kunnen kiezen zijn:

  1. Middenloop van de Zwalm (Vossenhol, Jansveld, Rozenhoek, Boterhoek, Bruul, Steenbergse bossen, Jan De Lichte, Bruggenhoek)

  2. Parkbos-Uilenbroek

  3. Everbeekse Bossen (Hayesbos, Trimpontbos, Steenbergbos, Keelenberg)

  4. Bovenlopen van de Zwalm

Om jullie geesten even op te frissen lijsten we hieronder de wonderen van vorig jaar even op:
We zagen toen 496 soorten in één weekend. Onze beste vier soortgroepen waren planten (165 soorten), kevers (90 soorten), paddenstoelen (44 soorten) en nachtvlinders en micro's (40 soorten). Onze top vijf van vorig jaar?

Physoderma_deformans

1) Physoderma deformans: Deze basale schimmel was een nieuwe Belg. Dit betekent dat die nog nooit eerder in België gezien is. De schimmel parasiteert op bosanemonen waardoor hun bladeren groter worden en vol knobbels komen te staan. De bloem krijgt meer en meer langwerpige kroonbladeren en bloeit ook veel langer dan normale bosanemonen. En deze "upside down"-bloemen stonden doodnormaal tussen de bosanemonen en het speenkruid.

Populierenwoudzwever

2) Populierenwoudzwever: Deze ultrazeldzame zweefvlieg uit het geslacht van de woudzwevers vloog samen met zijn twee broeders (de pluimwoudzwever en de hommelwoudzwever) rond tussen de populieren en hazelaars in de Steenbergse bossen.

VRRANGWORTEL

3) Wrangwortel: Deze uiterst zeldzame plant vonden we verborgen in de halfschaduw van één van de vele boscomplexen in de middenloop van de Zwalm. Een typische voorjaarsbloeier en stinsenplant die bijna nergens voorkomt.

GroeneZandbij

4) Groene zandbij: Op de schralere graslanden van het Vossenhol vloog plots een onnozel, zwart bijtje in onze netten. Onze gast bleek niemand minder dan een groene zandbij te zijn. Een zeer zeldzame bij die gebonden is aan ereprijs. In 2015 werd deze bij voor de eerste keer in 20 jaar gezien in België. Nu is ze duidelijk haar areaal aan het uitbreiden naar de graslanden op onze valleiflanken.

5) Goudveilspree: In de bronbossen van de Steenbergse bossen vonden we verspreidbladig goudveil, paarbladig goudveil en goudveilbrand (een schimmel op goudveil). En dat allemaal op één plek.

Dit jaar zit onze paddenstoelenexpert echter in Tsjechië (we miss you @Warrie) en ook onze keverexpert is pleite. Planten zijn echter onze grote troef. Toch zullen we dit jaar onze expertise wat moeten uitbreiden want we draaien volledig op eigen kracht ditmaal. En hoe doe je dat beter dan in het veld te gaan en soortjes te spotten? Het excursieteam stelt daarom voor ons op te splitsen in verschillende team en samen op pad te gaan.

  1. Team flierefluiters: Met de leiding zijn we geen grote vogelhelden, maar gelukkig zijn onze ini's dat wel. Uitgerust met een verrenkijker, luisterapparatuur en een hoofd vol kennis kunnen zij ons naar de tientallen vogelsoorten brengen.

  2. Gevleugeld team: Een team enthousiastelingen gewapend met een vlindernetje, een loepje en een gekke determinatiegids. Zij onderscheppen alles wat langsvliegt om het onder de loep te nemen. Dagvlinders of sprinkhanen, (zweef)vliegen of bijen en wespen, niets ontsnapt aan de haviksogen van de gevleugelden.

  3. ViBe-Team (Vieze Beestjes): Dit team heeft zijn ogen gericht op de bodem. Of we ons nu in bos, in grasland of in moeras bevinden, de ViBers keren elke steen om, doorwroeten elke pol en doorzeven hele humuslagen. Alles om elke slak, pissebed, platworm of mier op te sporen. Of het nu nul, zes, duizend of miljoen poten heeft, de ViBers hebben het onder controle.

  4. Team Plant-Parasiet: Hierin zitten de grote plantennerds. Naast planten kunnen zij de talloze parasieten op planten mee determineren: galwespen, meeldauwen, valse meeldauwen, bladmineerders, roestjes, branden, mijten, bladhaantjes, rupsen...

Dat gezegd zijnde is het tijd om over te gaan naar de praktische info. Vanonder deze pagina kan je ook nog een samenvatting vinden van alles wat we gezien hebben vorig jaar + onze strategieën voor dit jaar.

Praktische info

We spreken rond 19:00 af aan de Boembekemolen. Of er avondeten wordt voorzien laten we ten laatste een week op voorhand weten.
Zondagochtend sluiten we daar ook weer af. Voorlopig ziet het ernaar uit dat we in de ochtend al onze schop afkuisen om naar de Vlaamse Ardennendag in Ename af te zakken. Misschien blijft er een groepje JNM'ers nog tot in de namiddag spotten. Voor zaterdag en zondag voorzien wij sowieso het eten!

Wat neem je best mee?
  • Een fiets; we doen al onze gebiedjes aan met de fiets, het is dus handig als je er één meeneemt.

  • Gamel + bestek: om lekker uit te smullen 's avonds

  • Slaap- en toiletgerief (slaapzak, matje, tandenborstel en -pasta...)

  • Kleren die vuil, vuiler of vuilst mogen worden

  • Stevige schoenen: zeker in de meer moerassige stukken, komt dit handig uit!

  • Natuurstudiegerief: alles wat je liggen hebt kan handig zijn (vlindernetjes, een cameraval, verrekijkers, determinatietabellen...)

  • Een goed humeur (nee maar ik meen het, zonder goede motivatie gaan we dees nooit winnen)

Betaling

Om financieel rond te komen, vragen we ook €15 inschrijvingsgeld voor het eten.

Aantal soorten per groep

Soortgroep

Aantal

Bijzonderheden

Onze strategie

Vogels

24

We zijn niet de beste afdeling als het om vogels draait, waar zijn onze vogelspottende ini's?????

Onze vogelspottende ini's fiksen dit wel!

Zoogdieren

1

Dit was een gewone dwergvleermuis

Muizenvalletjes zetten, zo krijgen we direct al wat meer zoogdieren op onze lijst.

Amfibieën en reptielen

3

Vinpootsalamander in een poel rond de Boembekemolen

Een teampje dat de poelen rond de Boembekemolen eens doorpluist op zoek naar bruine kikker, gewone pad,

Dagvlinders

12

Geen zotte soorten, bruin blauwtje in het Vossenhol was wel leuk

Nachtvlinders en micro's

40

Mijnen van satijnkroeskopje op hazelaars in Kloosterbos

Met twee overnachten hebben we wel wat tijd en hoop op een goede nachtvlindervangst met onze nachtvlindervallen.

Libellen

0

Libellen zijn toch saai.

Saaaaaaiiiiii (of wacht Isha, ken jij hier iets van?)

Sprinkhanen en krekels

3

Zeggedoorntje, bramensprinkhaan en grote groene sabelsprinkhaan

In het Jansveld en het Vossenhol is het onze taak om sprinkhanen uit te pluizen tot we erbij neervallen!

Bijen, wespen en mieren

21

In het Vossenhol vingen we een groene zandbij, deze geldt waarschijnlijk als één van de zotste soorten van het weekend. De groene zandbij is een solitaire bij die afhankelijk is van ereprijs (de plant). Hij wordt maar sinds 2015 af en toe in België gezien.

Alles vangen wat vliegt.

Vliegen en muggen

30

In de Steenbergse bossen vingen we drie (!!) soorten woudzwevers, alle drie zeldzaam: de hommelwoudzwever, de pluimwoudzwever en als absolute topper de populierenwoudzwever.

Alles vangen wat vliegt en die woudzwevers terug gaan zoeken.

Kevers

90

Gigantisch veel soortjes, niet per sé veel bijzonderheden.

We hebben ogen op de bodem nodig. Een bodemzeef zou ons niet slecht staan.

Wantsen en cicaden

19

Insecten (overig)

2

Geleedpotigen (overig)

19

Oranje kogel in de Steenbergse bossen

Elke steen omdraaien die we onderweg tegenkomen, zo scoren we die pissebedden, duizendpoten en miljoenpoten.

Weekdieren

8

We proberen weer wat drassige zeggeveldjes en ruigtes (Jansveld) mee te nemen om daar ons slakkenaantal toch wat te verhogen. Bij de kalktufbronnetjes in het Kloosterbos weten we misschien ook het één en het ander te zien, maar dit is betredingsgevoelige bodem dus we zullen moeten oppassen.

Paddenstoelen

44

Veel zeldzaamheden dankzij Warrie, onder andere grauwe gaatjestrilzwam en goudveilbrand in de Steenbergse bossen.
In het kloosterbos vonden we Physoderma deformans, dit is een schimmel die parasiteert op bosanemonen en werd nooit eerder in België gezien.

Elke plant controleren op rare vlekjes. We kennen onze coole voorjaarsbloeiers en bomen, we kunnen er gebruik van maken. Met de bladmineerderstabel kunnen we dit. Die meeldauwen, roesten en branden zijn van ons!

Mossen en korstmossen

14

Deze groep is misschien nog niet direct prioriteit

Planten

165

Met kop en schouders stak de wrangwortel erbovenuit, daar zagen we ook paarbladig en verspreidbladig goudveil. Daarnaast zagen we in het Vossenhol ook blauwe knoop, fraai hertshooi, bosorchis en gewone vleugeltjesbloem. In het Kloosterbos slanke zegge en eenbes. Tenslotte kwamen we ook heggenvogelmuur en voszegge tegen in het Jansveld.

Dit is onze grote troef. We hebben veel (zotte) planten en we weten zelf waar ze staan.

Ongewervelden (overig)

1

Dit was de donkere landplatworm die Saar terloops even Obsidentify'de.

Saar elke worm ooit laten obs'en en de regenwormentabel!

Deelnemende afdelingen

Thema
Natuur
Georganiseerd door
JNM Zottegem
Deelnemende afdeling
JNM Zottegem
Leeftijdsgroepen
Ini's, Gewone leden, Steunleden
Locatie
Boembeke 18, 9660 Brakel
Afspreekplek
Boembeke 18, 9660 Brakel
Overnachting
.
Vervoer
Zelfstandig
Aantal deelnemers
18 / 25
Fiets meenemen
Ja

Verantwoordelijke(n)

  • Marcel Verhaeghe (Activiteitverantwoordelijke)

    marcel.verhaeghe27@gmail.com

    0470231057